الشيخ محمد علي الگرامي القمي
330
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 1942 - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده ، مالى پيدا كند كه قيمت آنها روى هم 105 مثقال نقره ، يا 15 مثقال طلا باشد بايد خمس آن را بدهد . ولى چنانچه در چند جا گنج پيدا كند هر كدام آنها كه قيمتش به اين مقدار برسد خمس آن واجب است . و گنجى كه قيمت آن به اين مقدار نرسيده ، خمس ندارد . مسئله 1943 - اگر دو نفر ، گنجى پيدا كنند كه قيمت سهم هر يك از آنان به 105 مثقال نقره ، يا 15 مثقال طلا برسد هر كدام بايد خمس سهم خود را بدهند مگر اينكه بهعنوان شركت يا مؤسّسه واحدى استخراج نمايند كه در اين صورت اگر مجموع سهام روى هم بهقدر نصاب برسد كفايت مىكند . مسئله 1944 - اگر كسى حيوانى را بخرد و در شكم آن مالى پيدا كند چنانچه احتمال دهد كه مال فروشنده است بنابر احتياط واجب بايد به او خبر دهد . و اگر معلوم شود مال او نيست بايد به ترتيب ، صاحبان قبلى آن را خبر كند ، و چنانچه معلوم شود كه مال هيچ يك از آنان نيست مال خود او مىشود و خمس هم ندارد مگر اينكه خريد حيوان ، جزئى از كسب و كار او باشد كه در اين صورت با سائر منافع سال پس از كسر مخارج زندگى خمس دارد . 4 - مال حلال مخلوط به حرام مسئله 1945 - اگر مال حلال با مال حرام به طورى مخلوط شود كه انسان نتواند آنها را از يكديگر تشخيص دهد و صاحب مال حرام و مقدار آن ، هيچ كدام معلوم نباشند بايد خمس تمام مال را بدهد و بعد از دادن خمس ، بقيّه مال حلال مىشود ، و بهتر اين است كه اين خمس را به قصد ما فى الذّمّه ، اعم از خمس اصطلاحى و صدقه ، بپردازد ولى اقوى كفايت قصد خمس اصطلاحى مىباشد . مسئله 1946 - اگر مال حلال با مال حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام رابداند ولى صاحب آن را نشناسد و نتواند آن را پيدا كند بايد آن مقدار را به نيّت صاحبش صدقه بدهد و بنابراحتياط واجب از حاكم شرع هم اذن بگيرد . مسئله 1947 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام را نداند ولى صاحبش را بشناسد بايد رضايت او را بدست آورد و چنانچه صاحب مال راضى نشود ، در صورتى كه انسان بداند چيز معينى مال او است و شكّ كند كه بيشتر از آن هم مال او هست